اگه از هر کسی بپرسیم ترجیح می‌دی دوستدار طبیعت باشی یا دشمن طبیعت، احتمال خیلی زیاد جواب می‌ده دوستدار طبیعت. ولی اکثرا تصوری نداریم چطوری می‌شه کمتر به طبیعت آسیب رسوند و نهایت ایده ما از سازگاری با محیط زیست ریختن آشغال‌هامون تو سطل زباله‌ست. فکر می‌کنیم وظیفه‌مون به عنوان یه شهروند مسئول همینه و اصلا به این فکر نمی‌کنیم کالاها و محصولاتی که می‌خریم و استفاده می‌کنیم چطور به دست ما می‌رسن و بعد از سطل زباله (در بهترین حالت) قراره چه اتفاقی براشون بیوفته. یکی از سو تفاهم‌های موجود اینه که ما با نریختن آشغال و یا تولید کمتر زباله داریم به محیط زیست لطف می‌کنیم و زمین رو نجات می‌دیم!!! در صورتی که زمین به ما نیازی نداره؛ این ما هم هستیم که به زمین محتاجیم که تو شرایطی باشه تا بتونیم توش زندگی کنیم.

رعایت مسائل زیست محیطی و تلاش برای کمترین تاثیر روی طبیعت و احترام به فرهنگ محلی از الزامات و پایه‌های گردشگری پایدار حساب می‌شه. یعنی گردشگری‌ای که برای سالها و به طور دائمی باشه نه اینکه یه مقصد چند صباحی با حجم بالای گردشگر مواحه بشه و بعد از یه مدت نه طبیعتی برای دیدن بمونه نه دیگه جامعه محلی روی خوشی به گردشگرها نشون بده. برای آشنایی با بحث گردشگری پایدار و جنبه‌های مختلفش می‌تونی از اینجا، مطالب آکادمی گردشگری ایران رو بخونی. دوست عزیزم اشکان بروج (قوت قلب کسایی که دغدغه سفر مسئولانه دارن) تو این مجموعه فعالیت داره.

 

با رعایت نکته‌های زیر می‌تونیم تو سفر دوستدار محیط زیست باشیم. نکته‌هایی که رعایتش تو زندگی روزمره هم توصیه می‌شه و نه تنها برای حفظ طبیعت موثره بلکه اکثرا از نظر اقتصادی به نفع خودمون هم هست.

بلیطت رو اینترنتی بخر

با این کار رفت و آمد غیر ضروری انجام نمی‌شه و به طبع اون سوخت کمتری مصرف می‌شه. از اون طرف باعث صرفه‌جویی تو زمان و هزینه رفت و آمد خودت می‌شه. ضمنا بیشتر مواقع خرید اینترنتی انتخاب‌های بیشتر و نرخ‌های پایین‌تری بهمون می‌ده.

به جای آب معدنی قمقمه یا بطری آب (دائمی) بخر

قمقمه یا بطری آب دائمی یا مقل من فلاسک

قمقمه یا بطری آب دائمی یا مثل من فلاسک

یکی از دلایل اصلی آلودگی طبیعت بطری‌های آب آشامیدنیه؛ که اولا اکثرا بازیافت نمی‌شه و دوما فقط چند بار قابلیت بازیافت داره. پارسال تو جزیره هرموز برنامه پاکسازی ساحل “چند درخت” انجام شد که تقریبا ۷۰ تا ۸۰ درصد آشغال‌ها بطری آب معدنی بود. اگه فقط یه کم به زباله‌های رها شده تو طبیعت یا محیط‌های شهری نگاه بندازی متوجه خطر این بطری‌ها می‌شی. با داشتن یه قمقمه، جاهایی که آب لوله کشی قابل شربه (اکثر شهرهای ایران) می‌تونی قمقمه‌ات رو پر کنی و جاهایی که آب لوله کشی خوب نیست آب قابل شرب غیر بسته‌بندی بخری. هم به جیب خودت کمک می‌کنی و هم تو آلوده کردن محیط مشارکت نداری. نگران این نباش که آب لوله کشی بده و سالم نیست. تا همین چند سال پیش که مسابقه مصرف تو ایران اینقدر شدید و آب معدنی فراگیر نشده بود؛ اکثر مردم از همین آب لوله می‌خوردن و مشکلی نداشتن. همین الان هم بخش بزرگی از مردم با خوردن آب لوله کشی صحیح و سالم هستن، یکیش خود من. ضمنا آبی که تو بطری فروخته می‌شه به هیچ عنوان بهتر و سالم‌تر از آب لوله نیست. بر اساس نتایج آزمایش‌ها ۸۳ درصد آب‌های لوله کشی دنیا حاوی ذرات ریز پلاستیکه در برابر ۹۳ درصد آب بطری‌ها. این یعنی ریسک آلوده بودن آب بطری (آب معدنی) نه تنها کمتر از آب لوله نیست بلکه بیشتر هم هست. مطالعات و تحقیق‌های مختلفی بهتر نبودن آب بطری نسبت به آب شیر رو تایید کردن. یک نمونه‌اش رو می‌تونی اینجا از نشنال جئوگرافیک بخونی.

تو انتخاب وسیله نقلیه دقت کن

موقع انتخاب وسیله نقلیه آلایندگی رو هم جزو بقیه فاکتورها مثل قیمت، فاصله، راحتی، زمان و… در نظر بگیر. وسایل نقلیه مختلف بر حسب میزان کربن بر مسافر بر کیلومتر میزان آلایندگی مختلف دارن. تو وسایل نقلیه اصلی به ترتیب قطار، کشتی و اتوبوس نسبت به تعداد مسافری که جابجا می‌کنن کمترین آلودگی رو دارن.

لازم نیست از بلیط هواپیما/قطار پرینت بگیری

این روزها برای هواپیما سوار شدن فقط با نشون دادن مدرک شناسایی بدون نیاز به بلیط، مسافر به راحتی پذیرش می‌شه. می‌تونی برای احتیاط یه نسخه دیجیتال از بلیط تو گوشی موبایلت داشته باشی.

برای قطار هم با اینکه می‌نویسه پرینت الزامی ولی با نشون دادن نسخه دیجیتال (PDF) بلیط، بارکدش اسکن می‌شه و کار راه میوفته.

تو خرید تور دقت کن

از خرید تورها و شرکت تو برنامه‌هایی که توشون از حیوانات وحشی یا در معرض خطر، سواستفاده و بهره‌کشی می‌شه اکیدا خودداری کن. نمونه این فعالیت‌ها: فیل سواری تو جنوب شرق آسیا مخصوصا تایلند، مزرعه/معبد/پادشاهی/باغ وحش ببرها باز هم توی تایلند که متاسفانه هر دوشون بین‌ هم‌وطنان ایرانی خیلی محبوب و معموله. این حیوانات رو اکثرا تو بچگی از محیط زندگی‌ طبیعی‌ و مادرشون می‌دزدن و با بی‌رحمی مثلا تربیت‌شون می‌کنن؛ فقط برای نفع اقتصادی. به ببرهای ملوسی که قراره باهاشون عکس یادگاری بگیری روزانه به دفعات دارو می‌زنن تا اونطور مِلو کنارت لم بدن.

عکس زیر فقط یه صحنه از تمرین‌ها و مراحل مثلا تربیت فیل‌هاست (خود این جنایتکارها به تربیت فیل‌ها می‌گن “خُرد کردن”). منبع عکس: ان بی سی

خُرد کردن بچه فیل برای استفاده ازش تو تورهای فیل سواری

خُرد کردن بچه فیل برای استفاده ازش تو تورهای فیل سواری. هم‌وطن عزیز لطفا نرو فیل سواری

با خرید این تورها و شرکت تو این برنامه‌ها شریک و دلیل اصلی وجود این کسب و کار بی‌رحمانه هستی. تا تقاضایی برای این تورها نباشه اون افراد دلیلی نمی‌بینن (براشون سودی نداره) حیوانات رو بگیرن و باهاشون این کارها رو بکنن. به جای رفتن به تورهای فیل سواری تایلند می‌تونی به کمپ‌های فیل‌های نجات داده شده از دست بهره‌کش‌ها بری. باهاشون آب تنی کنی و بهشون غذا بدی. اینجوری مطمئن می‌شی پولی که پرداخت می‌کنی نه تنها صرف اسارت و شکنجه حیوون دیگه‌ای نمی‌شه بلکه برای بازپروری و نجات یه فیل اسیر استفاده می‌شه.

 

سبک سفر کن

سبک سفر کردن هم برای طبیعت خوبه هم واسه جیب خودت

سبک سفر کردن هم برای طبیعت خوبه هم واسه جیب خودت

هر یک کیلو بار اضافه تو هر وسیله نقلیه‌ای که باهاش سفر می‌کنی، از هواپیما تا قطار، اتوبوس و حتی ماشین، باعث مصرف سوخت بیشتر می‌شه. سفر سبک نه تنها به نفع حفظ محیط زیسته بلکه به نفع جیب و ستون فقرات خودت هم هست. می‌تونی پرواز بدون بار بگیری که خیلی ارزونتره. وقتی بارت کم و سبکه استفاده از وسایل نقلیه عمومی خیلی عملی‌تر و راحت‌تره و حتی می‌تونی یه مقدار از مسیر رو پیاده بری که هم برای خودت خوبه هم واسه جیبت.

از وسایل یکبار مصرف(سفره، قاشق چنگال، نی، کیسه خرید و..)مطلقا استفاده نکن

حتی اونهایی که به اصطلاح قابل بازیافت هستن برای تولیدشون انرژی و آب مصرف می‌شه. آب مورد نیاز برای فرایند تولید این ظروف به مراتب از آبی که برا شستشوی ظرف‌های دائمی مصرف می‌شه بیشتره. پس بهونه نیاریم که اگه ظرف یکبار مصرف نباشه آب مصرف می‌شه. خودمون رو گول نزنیم.

با داشتن قاشق و چنگال فلزی تو کیف‌مون دیگه نیازی به یکبار مصرفش نداریم. ضمنا غذا خوردن با قاشق چنگال واقعی لذتش بیشتره. فقط باید یادت باشه اگه با هواپیما سفر می‌کنی ست‌های قاشق چنگال و کارد جمع‌شو رو نمی‌تونی با خودت ببری تو کابین.

غذا با قاشق چنگال واقعی می‌چسبه

غذا با قاشق چنگال واقعی می‌چسبه

یکبار برای همیشه کیسه خرید پارچه‌ای یا پلی استر غیر یکبار مصرف بخر و دیگه برای خرید، کیسه پلاستیکی نگیر. همین چند روز پیش بود که یه نهنگ که هشتاد تا کیسه پلاستیکی خورده بود تلف شد. کیسه‌ و کیف‌های جمع‌شو وقتی ازشون استفاده نمی‌کنی تقریبا هیچ جایی نمی‌گیرن و خیلی سبک هستن.

لیوان استیل اگه همرات باشه می‌تونی به فروشنده بگی نوشیدنی‌ که سفارش دادی رو به جای لیوان یکبار مصرف برات بریزه تو لیوان خودت. از قهوه تا چایی و اگه لیوانت به اندازه کافی بزرگ باشه برای اسموتی و شیک هم کاربرد داره. تو قهوه خونه‌های استارباکس اگه لیوان خودت رو ببری تا پنجاه درصد تخفیف می‌گیری رو نوشیدنی‌ها.

خوردن نوشیدنی تو لیوان یکبار مصرف چه پلاستیکی چه چه کاغذی برای سلامتی هم ضرر داره

خوردن نوشیدنی تو لیوان یکبار مصرف چه پلاستیکی چه کاغذی برای سلامتی ضرر داره

از نِی استفاده نکن. هر نوشیدنی رو می‌شه بدون نی خورد. بچه که نیستیم. در حال حاضر نی‌های پلاستیکی بر خلاف اندازه و ظاهر کوچیک‌شون یکی از خطرات بزرگ برای محیط زیست مخصوصا دریاها هستن.

ببین یه نی کوچیک و از نظر ما بی‌خطر می‌تونه چقدر خطرناک باشه و از کجا سر در بیاره

ببین یه نی کوچیک و از نظر ما بی‌خطر می‌تونه چقدر خطرناک باشه و از کجا سر در بیاره

با تورهای گروهی بزرگ و تعداد بالا به مناطق طبیعی سفر نکن

حتی اگه کاملا دقت بشه و مثلا همه زباله‌ها رو برگردونید، نفس حضور اون همه آدم تو محیط طبیعی فشار زیادی به اکوسیستم میاره و زندگی موجودات محل رو مختل می‌کنه. اگه محیط روستایی باشه، زندگی و فرهنگ روستایی رو با چالش مواجه می‌کنه. مسئولانه سفر کنیم.

موقع کمپ زدن و رفتن به مناطق طبیعی مراقب محیط باش

محیط اطرافمون رو ناخواسته به گند نکشیم با: بی دقتی موقع روشن کردن آتیش، درست کردن آتیش بزرگ غیر ضروری، پخش موزیک با صدای بلند، خارج شدن از مسیرهای پا خورده و لگدمال کردن مراتع.

وقتی می‌ری تو مناطق طبیعی به هیچ حیوونی غذا نده

اونها به دلسوزی بی‌جای من و تو نیازی ندارن. با این کار نه تنها لطفی بهشون نمی‌کنی بلکه باعث می‌شی از عادت‌های طبیعی‌شون فاصله بگیرن و برای بقا به انسان وابسته بشن. این کار در بهترین حالت چیزی شبیه دوستی خاله خرسه‌ست.

وقتی تو هتل اقامت می‌کنی فرض کن خونه خودت هستی

از حوله‌ها چندبار استفاده کن و بعد از هر بار استفاده درخوست حوله تمیز نکن. با گذاشتن علامت مزاحم نشوید می‌تونی استفاده زیادی از مواد شیمیایی برای تمیز کردن اتاق و وسایل رو کم کنی. آب استفاده شده برای شستشوی هر روزه حوله به تنهایی ۴۰ درصد مصرف آب هتل‌هاست.

وقتی از اتاق بیرون می‌ری تهویه و چراغ‌ها رو خاموش کن.

صابون و شامپوهای نصفه‌ رو با خودت ببر و بعدا استفاده کن چون بعد از رفتنت نصفه‌ها رو می‌ریزن دور.

 

از محل‌های اقامت اشتراکی مثل هاستل استفاده کن

تو هاستل با مصرف انرژی یکسان تعداد بیشتری اقامت می‌کنن

تو هاستل با مصرف انرژی یکسان افراد بیشتری اقامت می‌کنن

هاستل‌ها جزو محبوب‌‍ترین محل‌های اقامت کوله گردها و از مهمترین اقامتگاه‌های ارزون سفر هستن. نه تنها نسبت به هتل خیلی جای باحال‌تریه بلکه اینجوری با مصرف انرژی یکسان تعداد افراد بیشتری اقامت می‌کنن. از لحاظ هزینه هم میتونه حتی بیشتر از ۹۰ درصد به نفعت باشه.

خوراکی و محصولات محلی بخر

آخ جون غذای محلی

آخ جون غذای محلی

با این کار از محصولی استفاده می‌کنی که نصف دنیا رو طی نکرده تا به دستت برسه و برای حمل و نقلش سوخت خیلی کمتری مصرف شده. همچنین به اقتصاد جامعه محلی کمک می‌کنی و نهایتا از نظر اقتصادی به نفع خودته چون محصولاتی که تو هر منطقه تولید می‌شن به خاطر هزینه حمل کمتر عموما ارزونتر هستن.

 

موقع خرید دقت کن محصولاتی بخری که بسته‌بندی کمتری دارن

به عبارت دیگه، بهترین حالت، خرید محصولات فله و بدون بسته بندیه. مشکل بسته بندی اینه که یک‌بار برای تولیدش طبیعت آلوده می‌شه و یکبار هم بعد از استفاده از کالای بسته بندی شده، به عنوان زباله محیط رو آلوده می‌کنه.

از وسایل نقلیه عمومی استفاده کن

اتوبوس‌ها به نسبت تعداد افرادی که جابجا می‌کنن آلودگی کمتری دارن

اتوبوس‌ها به نسبت تعداد افرادی که جابجا می‌کنن آلودگی کمتری از تاکسی دارن

تو مقصد (و همینطور شهر خودت) به جای تاکسی از مترو، اتوبوس و بقیه وسایل نقلیه عمومی استفاده کن. تو شهرهای بزرگ اتومبیل‌ها بیشترین آلودگی رو تولید می‌کنن. استفاده از وسایل نقلیه عمومی باعث می‌شه بتونی با زندگی مردم محلی آشنا بشی و همینطور مقدار قابل توجهی تو هزینه‌هات صرفه جویی کنی.

سوغاتی خوب بخر

موقع خرید یادگاری و سوغاتی دقت کن چیزهایی نخری که با استفاده از اعضا بدن حیوانات در معرض خطر، مثل انواع پوست یا عاج فیل و… ساخته شده باشه.

 

مسافرت جاده‌ای با ماشین شخصی

اگه قراره با ماشین شخصی سفر جاده‌ای بری برنامه دوست‌هات رو چک کن و اگه اون‌ها هم برنامه سفر دارن؛ برنامه‌تون رو با هم یکی کنید. با این کار آلایندگی ناشی از مصرف سوخت کمتر می‌شه و تو هزینه‌ها هم صرفه جویی می‌کنی.