عکس گرفتن تو سفر مثل جمع کردن یادگاری و سوغاتیه. تنها فرقش اینه که خودمون نقش مستقیم داریم توش و همینه که جالبش میکنه. پس چطوری عکسهایی بگیریم که هم جایی که رفتیم رو نشون بده و هم به ما یه ربطی پیدا کنه، چیزی که وقتی در آینده بهش نگاه کنی یه حسی رو درونت زنده کنه. سالها بعد که به اون عکس نگاه کنی تو رو ببره به خاطرات و تجربیاتی که دوباره بتونی با یادشون حال کنی؛ هر چی نباشه وصف العیش، نصف العیش.

البته من شخصا تا دو سال پیش تو اکثر سفرهام حتی دوربین نمی­‌بردم و با گوشی هم عکس نمی­‌گرفتم. یعنی گوشی­‌ که داشتم اصلا دوربین درست حسابی نداشت. واسه همین عکس‌­های زیادی از سفرهای قدیمی‌ترم تو این بلاگ نمی­‌بینید. تا وقتی این سایت و یک پروژه دیگه که به عکاسی نیاز داشت برام جدی تر شد و رفتم دنبال یاد گرفتن عکاسی و یک دوره مقدماتی هم شرکت کردم. البته تنها هنرآموزی بودم که دوربین آنچنانی نداشت و با یه دوربین کامپکت (دوربین دیجیتال معمولی و مرسوم) تکلیف­‌هام رو انجام می‌­دادم. عکس‌­های امتحان پایان دوره رو هم با همون گرفتم. بعد از اون تو یکی از سفرها با کلی تحقیق دوربین خریدم. گوشیم رو هم عید ۹۶ عوض کردم و یکی با دوربین نسبتا بهتر گرفتم.

هر مقصدی تاریخ، مردم، فرهنگ، مناظر و داستان خودش رو داره. هنر و مهارت عکاس اینه که بتونه هر کدوم از اینها رو طوری از دریچه لنزش ببینه و ثبت کنه که حال و هوای اون لحظه شخص خودش در اون مکان به بیننده منتقل بشه و بیننده بتونه حس اونجا رفتن رو هرچند سطحی و مبهم، تصور کنه. عکاس باید تلاش کنه این حس هر چه عمیق‌تر باشه. توجه به نکته های زیر موقع عکاسی سفر می تونه عکس‌های بهتر و خاطره انگیزتری برامون یادگاری بذاره.

 

۱- سندروم کارت پستال

احتمالا همه یک زمانی سعی کردیم تو سفر عکس‌­هایی بگیریم شبیه کارت پستال. کارت پستال‌هایی که می­‌تونیم خیلی راحت و ارزون قشنگترش رو از کیوسک­ سر همون گذر بخریم. رو عکس­‌های سفرمون مهر خودمون رو بزنیم و اونا رو مال خودمون کنیم. یا با حضورمون تو عکس یا با زاویه نگاه منحصر به خودمون. کارت پستال رو هم از همون کیوسک بخریم.

تخت جمشید

دم ورودی تخت جمشید می‌شه کارت پستال هزار بار قشنگتر از این پیدا کرد

 

۲- سحر خیز باش تا کامروا باشی

حتما این ضرب المثل رو شنیدی. شاید بهش اعتقاد داشته باشی یا نداشته باشی؛ ولی مطمئن باش برای نتیجه گرفتن تو عکاسی باید صبح زود و حتی قبل از طلوع خورشید بیدار شی. نور مهمترین عامل تو عکاسیه و اول صبح بهترین نور رو داره. البته قبل از غروب خورشید هم شرایط نوری برای عکاسی مناسبه ولی موقع غروب همیشه انگار وقت کمتری از طلوع داری و زود هوا تاریک می‌شه. تو عکاسی، روزی رو اول صبح توزیع می‌کنن.

این نور طلایی-مخملی رو فقط اول صبح می‌تونی ببینی

این نور طلایی-مخملی رو فقط اول صبح می‌تونی ببینی

۳- ارتباط با مردم

سفر با توجه به محیط، زبان و فرهنگ ناشناخته خودش به تنهایی می‌تونه استرس‌زا باشه. حالا فکرشو بکن بخوای از همون مردم ناشناخته عکس بگیری؛ کاری که تو شهر خودت هم همیشه سخته. اگه عصبانی یا ناراحت بشن چی؟ اگه بگن نه؟ فکر می‌کنم یکی از دلایل اصلی سندروم کارت پستال همین باشه. می‌ترسیم از مردم عکس بگیریم و رو میاریم به عکس گرفتن از در و دیوار. خودم اوایل که اصلا از مردم نمی‌تونستم عکس بگیرم. ولی بعدا با قرار گرفتن بیشتر تو موقعیت فهمیدم بیشتر آدما از اینکه عکس‌شون رو می‌گیری عصبانی نمی‌شن بلکه بیشتر از این ناراحت می‌شن که باهاشون به عنوان یه سوژه و شیء برخورد می‌شه. بهترین و انسانی‌ترین راه اینه که سلام علیک کنی، با طرف ارتباط برقرار کنی و گپی بزنی؛ به عنوان یه آدم و نه سوژه؛ بعد از اون اگه دیدی جا داره ازش بخوای عکس بگیری. برای کلوزآپ گرفتن همیشه اجازه بگیر. اگه تو کشور خارجی می‌خوای عکس بگیری بهتره سلام و احوال پرسی به زبون محلی رو یاد بگیری همینطور معنی جمله “می‌تونم ازت عکس بگیرم؟” تاثیرش خیلی زیاده. ولی به هر حال بعضی هستن که دوست ندارن عکس‌شون گرفته بشه و قبول نمی‌کنن. بعضی‌ها هم احتمال داره درخواست پول بکنن. میل خودته که بخوای به خاطر عکس گرفتن پول بدی یا نه. ولی به هر حال هر چی بیشتر نه بشنوی کنار اومدن با این استرس راحت‌تر می‌شه.

‌‌ یکی از عنوان‌های برند گردشگری تایلند سرزمین لبخنده… که واقعا برازنده‌ این کشور و مردمشه. همه، از اونکه قراره ازت پول در بیاره تا اونی که همینجوری می‌بینتت بهت لبخند می‌زنن. ‌ این عکس خانوم «کو» فروشنده خیابونی لباس سر کوچه هاستلم تو بانکوکه. زن آروم و همیشه خنده رو که انرژی مثبت و مِلوش می‌تونست روز آدم رو بسازه. ‌ تو سفر جذابیت برخورد با همین آدمهای کوچه و بازار از هزار تا معبد و قصر برای من بیشتره. خانوم «کو»، همیشه شاد و سالم باشی. ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ #تایلند_گردی #تایلند_واقعی_را_بشناسیم #تایلند #بانکوک #کوچه #بازار #مردم #سفر #سفر_ارزان #سفر_مستقل #لبخند #سفرنامه #گردشگری #گردشگر #جهانگرد #جهانگردی #عکاسی_خیابانی #sonya7ii #sonyalpha #street_photography #thailand #art_ir #ak_30 #bbkk

A post shared by علی‌کو (علی رضائی) (@alikoo.ir) on

 

۴- قانون یک سوم

شاید ابتدایی‌ترین اصول عکاسی قانون یک سوم باشه. به زبان ساده می‌شه، طول و عرض کادر رو سه قسمت کن (فرضی) و سوژه رو تو فاصله یک سوم یکی از اضلاع تصویر قرار بده؛ و نه وسط کادر. بر خلاف تصور ابتدایی ما، مغز انسان اول متوجه این نقاط می‌شه نه وسط. بهترین نقطه برای قرار دادن سوژه اصلی و جایی که می‌خوای بیننده بهش توجه کنه محل برخورد خط‌های فرضی عمودی و افقی و اطراف این محل‌های برخورده. راه ساده برای رعایت این موضوع اینه که تو تنظیمات دوربین Grid رو فعال کنی تا خطوط فرضی یک سوم رو تو مانیتور یا ویزور ببینی. نیازی به گفتن نیست که تو عکس نهایی این خط‌‌ها معلوم نمی‌شه. البته همه قوانین و اصول عکاسی از جمله قانون یک سوم رو می‌شه زیر پا گذاشت اما بعد از اینکه قانون رو فهمیدی و به دلیل خاصی می‌خوای زیر پا بذاری. یعنی با شکستن قانون بخوای ترکیب بندی خاصی انجام بدی نه اینکه هیچی ندونی و بگی من اصول رو رعایت نمی‌کنم چون هنرمندم و هنر آزاده؛ در حالی که نمی‌دونی مبانی عکس چی هست اصلا.

ترکیب بندی طبق قانون یک سوم

ترکیب بندی طبق قانون یک سوم

‌‌

۵- تو حالت دستی عکس بگیر

شاید فکر کنی با دوربین‌های پیشرفته امروزی بهترین عکس‌ها رو می‌شه تو حالت اتوماتیک گرفت. بذار بگم حالت اتوماتیک دوربین فقط به درد وقتی می‌خوره که تحولات خیلی سریع اتفاق میوفته و وقتی برای تنظیمات دستی وجود نداره. مثل عکاسی خبری.

تو حالت دستی (Manual یا M) عکس بگیر

تو حالت دستی (Manual یا M) عکس بگیر

اگه گرفتن عکس‌های بهتر تازگیا برات جدی شده شاید از همه تنظیمات دوربین اطلاع نداشته باشی. تنظیمات دستی خیلی بیشتر از خاموش و روشن کردن فلاشه (راستش من اصلا فلاش استفاده نمی‌کنم). ولی اولین و مهمترین چیزهایی که باید یاد بگیری ایزو (ISO)، سرعت شاتر (Shutter Speed یا S) و عدد دیافراگمه (Aperture یا F). اگه می‌خوای شروع کنی به گرفتن عکس‌های بهتر باید ارتباط این سه تا با هم و تاثیر هر کدوم رو عکس نهایی رو یاد بگیری. به زودی مطالبی در مورد این موضوع پست می‌کنم.

 

۶- گم شو!!!…

منظورم فحش نیست، می‌گم خودت رو به قصد گرفتن عکس‌های خوب گم کن. فکرش رو بکن همه جاهای معروف رو رفتی و عکس گرفتی. از جاهایی که احتمال زیاد همه مسافرهای اون مقصد ازش هر روز هزارتا عکس می‌گیرن. هیچ اشکالی هم نداره ولی اگه عکس‌هایی می‌خوای که کس دیگه نداره، باید از جاهای توریستی فاصله بگیری و گم بشی.

آدرس محل اقامتت رو به زبون محلی رو کاغذ بنویس که اگه زیادی گم شدی بتونی برگردی. از محلی‌ها در مورد امنیت مناطق دور و بر پرس و جو کن تا یه موقع از جای خطرناکی سر در نیاری و بزن به محله‌ها و کوچه‌های ناشناخته.

این کار مخصوصا اگه می‌خوای از آدم‌ها و مردم عکس بگیری خیلی مهمه چون اکثر محلی‌ها سعی می‌کنن جاهای توریستی و شلوغ شهرشون نرن. با رفتن به جاهای غیر توریستی آدما‌های معمولی و واقعی اون شهر رو می‌بینی.

‌ یکی از راه‌های آشنا شدن با حس و جریان زندگی تو مقصد سفرهامون، کوچه گردی و گم شدن تو محله‌هاییه که مردم عادی زندگی می‌کنن. ‌ زندگی تو محله‌ و کوچه و بین مردم جریان داره نه تو موزه‌ها و خرابه‌های تاریخی. ‌ تو یه محله امن خودت رو گم کن. خیلی لذت داره. هیچ اتفاق بدی نمی‌افته. حداکثرش اینه که تاکسی می‌گیری آدرس نشون می‌دی، می‌رسونتت. ‌ ‌‌ ‌ #سفر #سفر_ارزان #سفر_مستقل #سفرنامه #کوله_گردی #هیچهایک #بکپکر #گم_شو #جهانگردی #جهانگرد #گردشگری #گردشگر #فقط_برو #تایلند_گردی #تایلند_واقعی_را_بشناسیم #تایلند #بانکوک #کوچه_گردی #عکاسی_سفر #عکاسی_خیابانی ‌ #bbkk #art_ir #ak_30 #streetphotography #thailan #bangkok

A post shared by علی‌کو (علی رضائی) (@alikoo.ir) on

۷- عنصر انسانی

چیزی که توجه آدم‌ رو بیشتر از خیلی چیزهای دیگه جلب می‌کنه آدم‌ها هستن. عکس از یه منظره خفن اگه بیننده بتونه خودش رو تو محل فرض کنه خیلی جذاب‌تر می‌شه. یعنی بتونه خودش رو جای شخص توی عکس بذاره. حتما عکس‌های “بیا دنبالم” طور (Follow Me) تو اینستاگرام زیاد دیدی. اون عکس‌ها نمونه خلاقانه استفاده از عنصر انسانی تو عکسه. البته وقتی همه این مدل رو تقلید کنن دیگه اونقدر جذاب نیست. مراد عثمان مبتکر این ایده بود و حقیقتا کارش عالیه.

‌ غیر از خوردن و شکم‌گردی؛ پرسه زدن با موتور و سرک کشیدن تو سوراخ سنبه‌ها، روستاها و ساحل‌های مختلف، تفریح مورد علاقه من تو جزیره (کو)پانگان بود. ‌ به بیشتر جاهای گردشگری و مکانهای تاریخی کمی تا هیچ علاقه‌ای ندارم. ولی در عوض عاشق رفتن و کشف کردن خیابونا، آدما و کلا هر جایی که زندگی توش جریان داره هستم. ‌ ‌ شما تو سفر چه جور جاهایی دوست دارید برید؟ ‌ پی‌نوشت: اگر دیدی جوانی دم غروب بر ساحلی قدم گذاشته، بدان داره حال می‌کنه و از عاشقی هم خبری نیست. ‌ ‌ #تایلند_گردی #تایلند_واقعی_را_بشناسیم #تایلند #کوله_گردی #پانگان #غروب #دختر #ساحل #دریا #جزیره #قایق #کوپانگان #تور_نوروزی #تور_تایلند #سفر_ارزان #سفر_مستقل #تور_ارزان #جهانگردی #جهانگرد #تجربه_محلی #سفرنامه #فول_مون_پارتی #full_moon_party #sonya7

A post shared by علی‌کو (علی رضائی) (@alikoo.ir) on

۸- پست پروداکشن

پست پروداکشن از همون دوره آنالوگ و فیلم بخشی از روند عکاسی بوده و امروزه با دیجیتال شدن دوربین‌ها این مرحله از کار تو کامپیوتر و با استفاده از نرم افزار انجام می‌شه و معادل همون پروسه ظاهر کردن عکس تو عکاسی آنالوگ (فیلم) هست. هیچ خجالت و شرمی هم نداره و اگه به کسی برخوردید که می‌گه نباید عکس رو ادیت کرد بدونید چیزی از موضوع نمی‌دونه.

ادوبی لایت روم بهترین نرم افزار پست پروداکشن

ادوبی لایت روم بهترین نرم افزار پست پروداکشن

عکس‌هایی که دوربین‌های حرفه‌ای، به اصطلاح نیمه حرفه‌ای و تازگی‌ها بعضی موبایل‌ها می‌گیرن عکس خامه و چیزی شبیه فیلم تو عکاسی آنالوگ، چطور می‌شه گفت نباید پست پروداکشن انجام داد. امروزه هر عکس JPG که با دوربین دیجیتال گرفته می‌شه به وسیله و تشخیص خود دوربین ادیت و پروسس می‌شه. یعنی ما چیزی به اسم عکس بدون ادیت نداریم. حالا این ادیت رو می‌تونی خودت انجام بدی بنا به قصدی که از گرفتن عکس داری و پیامی که می‌خوای با عکست منتقل کنی یا بذاری یه پردازنده بیشعور برات انجام بده. فقط باید بدونی اگه ادیتت اونقدر سنگین باشه که عکس از حالت واقعی خارج بشه اون تصویر دیگه عکاسی مستند نیست ولی هنوز می‌تونه عکس خوبی باشه اگه پیام یا حسی رو که مد نظرته منتقل می‌کنه.

۹- روند کار (Workflow) و بک آپ

بعد از هر بار عکاسی بک آپ بگیر. خود این عکس هزارتا مشکل داره و جالبیش اینه تو مطلب نکات عکاسی هم گذاشتمش. می‌گم من عکاس نیستم

بعد از هر بار عکاسی بک آپ بگیر. خود این عکس هزارتا مشکل داره و جالبیش اینه تو مطلب نکات عکاسی هم گذاشتمش. می‌گم من عکاس نیستم

بعد از هر بار که از عکاسی برگشتی اولین کارت باید این باشه که مموری دوربین رو خالی کنی و ازش بک آپ بگیری. به نظر ساده میاد اما خیلی سخته و همیشه دوست داریم بندازیم واسه یه روز دیگه. خود من بارها تو این مورد غفلت کردم و بعدا چوبش رو خوردم. بعد از خالی کردن مموری باید حداقل دو نسخه از عکس‌ها جاهای مختلف داشته باشی.

خیلی اتفاقها ممکنه بیوفته: گم شدن مموری؛ پاک یا خراب شدن مموری؛ وقتی می‌خوای از یه صحنه ناب عکس بگیری ولی فرصت رو از دست می‌دی چون مموری پر شده؛ وقتی یه عکسی رو لازم داری و می‌دونی قبلا همچین عکسی گرفتی ولی نمی‌تونی پیداش کنی چون بک آپ و روند کاری درست و حسابی نداری و همه عکس‌هات مثل بازار شام درهم برهمه و…

۱۰- دوربین و لوازم اونقدرها مهم نیست

دوربین گرون و حرفه‌ای وقتی هنوز اول راهی نه تنها باعث نمی‌شه عکس‌های خوب بگیری بلکه به جای اینکه تمرکزت رو صرف یادگیری و بالا بردن مهارت‌های عکاسی بکنی باعث می‌شه درگیر موضوع مسخره‌ی مگاپیکسل بشی. اگه به کسی که از مبانی عکاسی اطلاعاتی نداره بهترین و گرون‌ترین دوربین دنیا رو هم بدی باعث نمی‌شه بتونه عکس‌های بهتری بگیره. همون‌طور که مثلا خریدن گیتار الحمرا باعث نمی‌شه گیتاریست خوبی بشی وقتی هنوز نت‌ها رو نمی‌شناسی.

عکس خوب رو دوربین نمی‌گیره بلکه آدم پشت دوربینه که با یادگیری، تجربه، خلاقیت و صبر عکس رو می‌سازه. امکانات دوربین‌های کامپکت معمولی امروزی برای ۹۵ درصد علاقمندهای عکاسی کفایت می‌کنه. به جای خرید دوربین گرون قیمت، بهتره آموزش ببینی و مهارت‌هات رو بالا ببری، بعد اگه یه روز دیدی الان از تمام قابلیت‌های دوربینت استفاده می‌کنی و این قابلیت‌ها دیگه جوابگوی نیازت نیست راجع به خرید دوربین جدید فکر و تحقیق کن. هیچ چیز خنده‌دارتر و مسخره‌تر از صحنه‌ای نیست که می‌بینی یه نفر با دوربین بزرگ و لنز گرونش این ور اون ور می‌ره و ژست عکاس باشی داره، اما هنوز تو حالت اتوماتیک عکس می‌گیره. اونکار رو دوربین موبایل هم به راحتی انجام می‌ده.

یه موضوع مهم در مورد دوربین: به خدا مگاپیکسل (رزولوشن) این روزا اصلا مهم نیست. این فقط یکی از تله‌های بازاریابی شرکت‌های تولید کننده دوربینه. رزولوشن و تعداد پیکسل‌ها فقط وقتی مهم می‌شه که بخوای عکسی رو تو اندازه بزرگ چاپ کنی. تازه اونهم وقتی خود پیکسل‌ها کوچیک باشن (به خاطر اندازه سنسور یا همون فریم) چه تاثیری داره؟! اینروزها با توجه به پیشرفت تکنولوژی و داشتن حداقل رزولوشن تو ارزونترین دوربین‌ها، برای رده‌بندی دوربین، آخرین و کم اهمیت‌ترین موضوع همین تعداد پیکسل‌هاست. تو دام بازاریابی شرکت‌ها نیوفتیم.

 

۱۱- کار نیکو کردن از پر کردن است

از روز اول انتظار نداشته باش عکس‌های خیره کننده و نشنال جئوگرافیک طور بگیری. عکس گرفتن مثل هر کار دیگه‌ای نیاز به یادگیری، تمرین و ممارست داره. هیچ کسی یه شبه عکاس خوبی نشده. اگه عکس‌های روزهای اول تمام عکاس‌های خوب امروز رو ببینی متوجه می‌شی همه یه روزی اونجایی ایستاده بودن که تو الان هستی، حتی شاید عقب‌تر. من کارهای پیتر مک کینن رو خیلی دوست دارم، هم تو عکاسی و هم ویدئوگرافی. پیتر تو ویدئوی زیر از عکس‌های اوایل کارش و همین موضوع حرف می‌زنه (توجه:ویدئو تو یوتیوبه و به انگلیسی).